Coach Tineke Kleinstra: De Wetterhoun is een pure hond

Sytse links en Douwe rechts. Foto: Tineke Kleinstra ©
Sytse links en Douwe rechts. Foto: Tineke Kleinstra ©

Wetterhouneigenaar Tineke Kleinstra uit Bleiswijk is dit jaar gestart als coach en de Wetterhoun heeft daarbij  een rol als co-coach. De werkzaamheden worden verricht onder de passende naam: puurzichzelf.nl . Tineke werkte als sociotherapeute in een TBS-kliniek en sinds 2001 in de jeugdpsychiatrie. In de rubriek ’10vragenaan’ informeert Tineke Kleinstra over haar interessante ervaringen, gedachten werkzaamheden van het coach-zijn met de Wetterhoun als co-coach. Tineke’s honden heten Sytse en Douwe. Dit interview bestaat uit drie delen.  Vandaag deel 1.

Tineke Kleinstra Foto: Tineke Kleinstra ©
Tineke Kleinstra Foto: Tineke Kleinstra ©

1. Wanneer en op welke wijze kwam het idee opdagen om de Wetterhoun in te zetten als co-coach?

Eigenlijk zijn twee plannen één geworden. Mijn man en ik wilden al een hele tijd een hond. Vijf jaar geleden hebben we voor de Wetterhoun gekozen na het lezen van de rasbeschrijving en ervaringen. Sytse werd vier jaar geleden een gezinslid en Douwe kwam in 2016.

Daarnaast heb ik al vijftien jaar plannen, ideeën en fantasieën over het inzetten van dieren binnen de hulpverlening. Helaas heeft deze sector daar langere tijd  andere ideeën over gehad. Al wordt het nu steeds meer duidelijk dat er een waardevolle kracht verscholen zit in het contact met dieren. En wordt er ook gedegen onderzoek gedaan.

Vanuit het gegeven dat ik op professioneel gebied nog geen ingang had en heb om binnen mijn werk, en binnen de instelling waar ik werk hier iets mee te doen, heb ik er voor gekozen om op eigen initiatief een opleiding te gaan volgen. Ik heb meerdere opties bekeken en de opleiding tot Dog Assisted Coach was voor mij de meest passende. Zo zou ik naast mijn werk een coachbedrijfje kunnen opstarten.

Het behaalde certificaat van Tineke Kleinstra als Dierbegeleider Animal Assisted Interventions. Foto: Tineke Kleinstra ©
Het behaalde certificaat van Tineke Kleinstra als Dierbegeleider Animal Assisted Interventions. Foto: Tineke Kleinstra ©

Aangezien we twee Wetterhounen hebben was het wel nog de vraag of beide krulletjesvrienden mijn plannen ook zagen zitten. Ik kan namelijk wel bedenken dat zij een goede co-coach zijn, maar dit moeten ze ook maar willen en leuk vinden. Mijn honden zijn geen gebruiksvoorwerp, dus ik vind het belangrijk dat ze, voor zover dat mogelijk is, zelf de keus maken om mee te coachen of niet. Deze ethische kwestie vind ik wel van belang.

2. Waarom acht je de Wetterhoun geschikt als co-coach?

In principe is iedere hond geschikt. Als hij vrij is van belemmerende factoren zoals: honger, dorst, angst, ziektes et cetera. Een hond reageert vanuit nature op de ‘state of mind’ van de mens waarmee hij in contact is. Hij heeft geleerd wat sommige woorden betekenen, maar de intenties achter woorden is de eigenlijk communicatie waar een hond op reageert.

Persoonlijk vind ik een Wetterhoun geschikt omdat hij een hele pure hond is. Er zit een grote eigenheid in, wat mij het idee geeft dat ze keuzes maken in het leven omdat ook hun instincten, gevoelens en ervaringen willen volgen. En ze niet alleen maar iets doen, vanwege ik het hen vraag om te doen. Hierdoor is hetgeen wat ze tijdens een coachsessie laten zien heel puur en zoveel mogelijk ‘schoon’ van aangeleerd gedrag en kan ik door te vertalen van hetgeen ik bij ze zie gebeuren, de koppeling maken naar gedrag, gevoel en ervaringen van de coachee (of cliënt).

3. In hoeverre is de inzet van een hond als co-coach nieuw in ons land? En door welke voorbeelden heb je je laten leiden?

Het is niet meer helemaal nieuw. Er zijn een aantal opleidingen die deze vorm van coaching aanbieden en dus zijn er reeds een aantal jaren afgestudeerden. Er is veel aanbod van verschillende vormen van coaching.  Dog Assisted Coaching is daar één van.  Voordat ik het opleidingsaanbod ging doorspitten, wist ik niet eens dat het bestond. Het coachen met paarden en de trajecten met dolfijnen zijn al wat ouder. Deze hebben mij wel geïnspireerd om door te gaan met mijn zoektocht om iets te vinden wat bij mij past.

Wetterhouneigenaar Tineke Kleinstra uit Bleiswijk is dit jaar gestart als coach en de Wetterhoun heeft daarbij  een rol als co-coach. De werkzaamheden worden verricht onder de passende naam: puurzichzelf.nl. Tineke werkte als sociotherapeute in een TBS-kliniek en sinds 2001 in de jeugdpsychiatrie. In de rubriek 10vragenaan informeert Tineke Kleinstra over haar interessante ervaringen, gedachten werkzaamheden van het coach-zijn met de Wetterhoun als co-coach. Haar Wetterhounen heten Sytse en Douwe. Dit interview bestaat uit drie delen.

Deel 2.

4. In welk opzicht heb je geoefend met het inzetten van je Wetterhounen Sytse en Douwe als co-coach? En wat leverde dat op?

Om examen te doen moest ik minimaal drie oefen-coachsessies hebben gedaan. Het werden er vijf. Ik oefende voornamelijk met Sytse, omdat ik Douwe nog te jong was. Hij is net een jaar, volop in de puberteit en daarbij ook een hond die zich snel afsluit van het contact als dat lastig is. Dus ik wil hem de tijd geven en leren dat het  afsluiten niet nodig is. We zien dan wel of hij samen  wil werken als coach. Met Sytse is de afgelopen jaren het contact al zo verdiept dat ik het idee heb, dat ik kan voelen wat hij duidelijk wil maken. En naast het inzicht in mijzelf en inzicht in het contact tussen Sytse en mij, heeft het oefenen ook vertrouwen gegeven. In mijn werk in de GGZ doe ik het al ruim twintig jaar met mijzelf als therapeutisch middel. Nu  moest daar ineens een hond bij en erop vertrouwen dat wat Sytse laat zien, iets zegt over de coachee. Dat was een proces waarin ik moest leren om de controle over het gesprek los te laten. Ik heb ook al meerdere malen bedacht of ik Sytse en Douwe niet tot coaches moet benoemen en mijzelf als co-coach moet beschouwen…

5. Omschrijf eens enkele reacties van mensen uit je netwerk op de inzet van de Wetterhoun als co-coach.

Van onbekenden heb ik redelijk wat vragen gehad, vooral in de context van:  ‘maar ze luisteren helemaal niet zo goed, hoe kun je dan met ze coachen?’ Mensen verwarren  de hond als co-coach vaak met de rol van een hulphond, waar zo veel meer bekendheid aan wordt gegeven (wat ik heel goed vind). Ook rondom de onstuimigheid van Sytse zijn  vragen gekomen, maar die had ik zelf ook. Ik had al angstdromen van coachees die op de grond storten door de overenthousiaste begroeting van Sytse.

Daarnaast heb ik ook steun gekregen van manlief, kinderen en van familie. Vooral ook met het maken van de portfolio’s van de honden (uitgebreide beschrijving van wie ze zijn, wat ze wel en niet leuk vinden, hoe ik hen en zij mij kunnen aanvullen in de coaching, wat ze nodig hebben en welke signalen ze wanneer laten zien) heeft mijn gezin geholpen.

Het leuke is dat Sytse in de coaching zo anders is dan in zijn ‘normale doen’. Dit kwam heel duidelijk naar voren tijdens een oefensessie met iemand die ik vanuit mijn netwerk ken. Hij gaat mee in mijn ‘werkstand’ en wordt meer afwachtend en observeert meer.

Foto: Tineke Kleinstra ©
Foto: Tineke Kleinstra ©

 

6. In welke situaties is de Wetterhoun goed inzetbaar als co-coach? In welke gevallen is dat minder het geval?

Ik kan niet voor alle Wetterhounen spreken, maar Sytse is eigenlijk altijd inzetbaar als co-coach, mits hij zich prettig voelt in de omgeving waar hij in is. Ik wil benadrukken dat het voor mij niet per se is dat ‘de Wetterhoun’ goed inzetbaar is als co-coach. Sytse is toevallig een Wetterhoun en kan daarbij heel goed aanvoelen, spiegelen en er zijn. En hij lijkt het wel prettig te vinden om samen met mij iemand te begeleiden die op een één of andere manier in zijn of haar leven een worsteling ervaart. Maar het is zo van belang om je hond door en door te kennen, te weten wat hij nodig heeft en wat de signalen zijn waarmee hij iets wil laten weten, dat ik er geen standaardcriterium voor de Wetterhoun van wil maken. Al denk ik wel dat door de puurheid en de natuurlijke manier waarop de Wetterhoun in het leven staat, er wel voordelen zijn aan een Wetterhoun als co-coach. Maar ja, ik heb mij ook alleen maar verdiept in de rasbeschrijving van de Wetterhoun, mijn mede-coaches die met andere rassen werken zullen mogelijk hetzelfde zeggen van hun eigen hond en ras.

De eigenzinnigheid van een Wetterhoun  is soms ook wel eens lastig. In de opleiding hebben we ook een groot deel natuurcoaching geleerd, door op basis van mindfullness  gebruik te maken wat de natuur ons biedt. Ik heb ervaren dat Sytze hierbij zijn eigen plan trekt: muizen uitgraven, de hort op gaan, trekken aan de lange lijn als er een geurtje is. Hij is dan niet meer bezig met de coachee. Douwe kan dit veel beter combineren.

Foto: Tineke Kleinstra ©
Foto: Tineke Kleinstra ©

Deel 3

7. In hoeverre heb je je verdiept in hondentaal, psychologie van de hond en specifiek in het gedrag en het karakter van de Wetterhoun?

Gedurende de jaren dat Sytse bij ons is, hebben we ons uitgebreid verdiept in de ontwikkelingspsychologie van de hond, hondentaal en specifiek ook de ‘Sytse-vindt-er-wat-van-signalen’. Sytse is een hele communicatieve hond, hij vindt veel, wat hij ook uit in zijn signalen. Daardoor is hij voor een Wetterhoun  makkelijk leesbaar. Douwe is lastiger. Zijn signalen zijn minuscuul, maar hij verwacht wel dat we ze zien en er op anticiperen. Sowieso is hij nog jong, dus we moeten nog goed op elkaar afgestemd raken.

Al voordat ik deze opleiding begon was ik al aardig op de hoogte van wat Sytse met welk signaal bedoelt, maar door het maken van een uitgebreid portfolio van beide honden heb ik het gevoel dat ik eigenlijk gewoon een buitenlandse taal leerde. Ik merk ook met vreemde honden dat ik veel zie en ‘versta’ van de communicatie. En dan te bedenken dat ik als mens driekwart van wat er onderling tussen honden gebeurt niet eens kan zien, omdat dit sneller gaat dan wat het menselijk brein aankan.

Ook ben ik vanuit de opleiding met beide honden naar een bekende hondengedragsdeskundige geweest, wat nog meer helderheid heeft gegeven in hoe ze zijn en wat ze van mij nodig hebben. Ik vind het belangrijk om de honden los te kunnen zien van hun Wetterhoun-zijn, maar ook om naast hun eigenheid rekening te kunnen houden met rasgebonden eigenschappen.

8. In welke opzichten is Sytse en/of Douwe wel eens raadgever geweest in je eigen leven of in dat van je gezin?

Beide zijn hele goede leermeesters. Daar alleen al zou ik een boekwerk kunnen schrijven. Vanaf het moment dat we Sytse kregen, durfde ik niet te vertrouwen op mijn eigen intuïtie en probeerde vooral de trainers te volgen. Dit bleek als snel voor Sytse veel te veel en te snel te gaan. Dus vanaf het moment dat ik besloot te gaan vertrouwen op wat ik voelde wat goed voor hem zou zijn, ging het stukken beter. Dat is echt de basis van het contact tussen Sytse en mij: vertrouwen hebben in intuïtie en ons wederzijdse gevoelsmatige contact.

En dan de kwestie geduld. Ik denk echt dat er geen betere leermeester is voor geduld dan een Wetterhoun. Ik heb echt moeten leren om rustig te kunnen wachten tot een muizenhol is uitgegraven en drie keer gecheckt is of echt alle muizen wel weg zijn.  In het begin liep ik ongeduldig verder, in mijzelf vloekend dat ik een luisterende Labrador wilde.

Nu gebruik ik het moment om ook even gewoon te ‘zijn’. Niets hoeven of moeten, gewoon rond kijken en genieten van wat er is. Daarnaast heeft Sytse mij nog veel meer geleerd en laten zien, dingen die ik ook wel heel moeilijk te accepteren van mijzelf vond en dingen die heel waardevol zijn voor mijn eigen persoonlijke ontwikkeling. Douwe blijkt een fervent aanhanger te zijn van de nobele levenskunst ‘het is wat het is’. Daar heb ik ook nog wat levenslessen in te leren, dus hij is vast niet voor niets bij ons gekomen.

9. Welke coachingsdoelen wil je voor jezelf  bereiken als iemand een beroep op je doet? En welke co-coachingsdoelen stel je voor Sytse of Douwe centraal?

Ik heb geen echte coachingsdoelen. Ik hoop de ander weer op weg te kunnen helpen in zijn of haar leven, maar als dat niet lukt dat ‘is dat wat het is’, soms is de tijd nog niet rijp, soms klikt het niet of is het nog te moeilijk. Mijn onderliggende doel is toch ook mijn eigen persoonlijke groei en plezier hebben. Ik vind het leuk om de puzzel van een ander samen uit te zoeken en in elkaar te puzzelen. Gelukkig kan ik het goed verdragen als er nog wat puzzelstukjes missen of kwijt zijn.

Voor Sytse en Douwe vind ik het allerbelangrijkste dat ze geliefde huisgenoten blijven. Het is fijn dat ze met mij mee kunnen puzzelen, maar het zijn en blijven individuen met eigen behoeftes, waar ik rekening mee wil blijven houden. Binnen de coaching is het voor mij van belang dat ze kunnen zijn wie ze zijn, kunnen laten zien wat ze willen en ten alle tijden met respect voor hun zijn. Mocht dat in het geding zijn, haal ik ze meteen uit de situatie. Het zijn levende wezens, waar ik verantwoordelijk voor ben, dus daar wil ik wel naar blijven handelen.

10. Welke verwachtingen hoop je binnen een jaar te hebben waargemaakt?

Ik hoop over een jaar dat ik een coachruimte heb voor mijzelf, waar het fijn is om gesprekken te voeren en activiteiten te doen met de honden in het kader van coaching.

Ik moet ook eerlijk zeggen dat ik niet zo ben van het doelen stellen en verwachtingen waarmaken. Er is in een jaar zoveel mogelijk, doelen kunnen zo weer veranderen. Ik vind het zeer belangrijk om binnen dit proces mijzelf te blijven, te doen wat ik leuk vind en daarin samen met de honden en mijn gezin een weg te zoeken naar wat bij mij en bij ons past. En met Douwe te spreken: ‘het is wat het is’. Dus ik heb niet heel veel verwachtingen. Dus  we zien het wel.